سرور نو یا استوک؟ بررسی سرور اچ پی در ماهان
- 25 شهریور 1405
- معرفی سایت
- 0 نظر
- روناک محمدی

هزینه واقعی راهاندازی زیرساخت IT؛ سرور نو بخریم یا استوک؟
خرید سرور یکی از تصمیمهای مهم و بلندمدت هر کسبوکار است. سرور قرار است اطلاعات مالی، فایلهای سازمانی، نرمافزار حسابداری، پایگاه داده، ماشینهای مجازی و سرویسهای تحت شبکه را نگهداری و پردازش کند. انتخاب اشتباه آن میتواند به کندی سیستمها، افزایش هزینه تعمیرات، قطعی سرویسها و حتی ازدسترفتن اطلاعات منجر شود.

بسیاری از مدیران هنگام خرید تجهیزات فقط مبلغ اولیه را بررسی میکنند؛ در حالی که قیمت خرید، تنها بخشی از هزینه واقعی زیرساخت است. مصرف برق، خنکسازی، ارتقای قطعات، تهیه نسخه پشتیبان، تعمیرات، تأمین قطعات و هزینه توقف سرویسها نیز باید در محاسبات لحاظ شوند.
گاهی یک سرور ارزان به دلیل مصرف برق زیاد و خرابی مکرر، در بلندمدت گرانتر از یک سرور جدید تمام میشود. از طرف دیگر، خرید جدیدترین و گرانترین مدل نیز برای شرکتی که فقط چند کاربر و نرمافزار سبک دارد، تصمیم اقتصادی درستی نیست.
بنابراین پرسش اصلی این نیست که ارزانترین سرور کدام است؛ بلکه باید بدانیم کدام سرور با کمترین هزینه مالکیت، نیاز فعلی و رشد آینده کسبوکار را پوشش میدهد.
چرا انتخاب سرور یک تصمیم اقتصادی است؟
سرور یک کالای مصرفی کوتاهمدت نیست. بسیاری از سازمانها از سرور خود بین پنج تا هفت سال و گاهی بیشتر استفاده میکنند. در این مدت، ممکن است تعداد کارکنان، حجم اطلاعات و تعداد نرمافزارهای سازمان افزایش پیدا کند.
اگر سرور فقط برای نیاز امروز انتخاب شود، احتمال دارد پس از مدت کوتاهی به ارتقا یا تعویض نیاز پیدا کند. خرید دوباره تجهیزات، انتقال اطلاعات و توقف سرویسها هزینه بیشتری به سازمان تحمیل خواهد کرد.
از طرف دیگر، انتخاب کانفیگی بسیار فراتر از نیاز نیز باعث میشود بخش زیادی از بودجه برای پردازنده، رم و تجهیزاتی هزینه شود که عملاً استفاده نمیشوند.
برای تصمیمگیری اقتصادی باید به این پرسشها پاسخ داده شود:
- چند کاربر به سرور متصل خواهند شد؟
- چه نرمافزارهایی روی آن اجرا میشوند؟
- حجم فعلی اطلاعات چقدر است؟
- اطلاعات با چه سرعتی رشد میکنند؟
- چند ماشین مجازی نیاز داریم؟
- چه مدت قطعی سرویس قابلتحمل است؟
- آیا در آینده به GPU یا شبکه سریعتر نیاز خواهیم داشت؟
- سرور چند سال باید در مجموعه فعالیت کند؟
پس از پاسخ به این پرسشها میتوان کانفیگی انتخاب کرد که میان هزینه، عملکرد و توسعهپذیری تعادل ایجاد کند.
هزینه خرید فقط ابتدای ماجرا است
هزینه واقعی مالکیت سرور یا TCO شامل تمام مبالغی است که از زمان خرید تا پایان دوره استفاده پرداخت میشود. این هزینه فقط قیمت شاسی و قطعات اولیه نیست.
مهمترین بخشهای هزینه مالکیت عبارتاند از:
- قیمت خرید سرور
- هزینه پردازنده و رم
- هزینه هارد، SSD و کنترلر
- رک و ریلکیت
- UPS و تجهیزات برق
- سیستم خنککننده
- مصرف برق ماهانه
- تعمیر و نگهداری
- گارانتی و خدمات فنی
- تهیه نسخه پشتیبان
- ارتقای قطعات
- هزینه توقف سرویسها
ممکن است دو سرور قیمت اولیه مشابهی داشته باشند؛ اما یکی از آنها مصرف انرژی کمتر، قطعات فراوانتر و ظرفیت توسعه بهتری ارائه دهد. چنین دستگاهی در دوره چندساله انتخاب اقتصادیتری خواهد بود.
برای بررسی قیمت سرور HP نباید فقط به مبلغ درجشده برای یک شاسی توجه کرد. نوع و تعداد پردازندهها، ظرفیت رم، کنترلر ذخیرهسازی، درایوها، پاورها، کارت شبکه و مدت ضمانت، قیمت نهایی کانفیگ را مشخص میکنند.
پردازنده چگونه روی قیمت سرور اثر میگذارد؟
پردازنده یکی از گرانترین قطعات کانفیگ است. قیمت CPU بر اساس نسل، تعداد هسته، فرکانس، میزان کش و توان مصرفی تغییر میکند.
پردازندهای با تعداد هسته بالا الزاماً برای همه نرمافزارها بهترین انتخاب نیست. برخی نرمافزارهای حسابداری و دیتابیسها از فرکانس بالاتر بهره بیشتری میبرند، در حالی که مجازیسازی و پردازش موازی به هستههای بیشتر نیاز دارند.
در انتخاب پردازنده باید موارد زیر بررسی شوند:
- نوع نرمافزار
- تعداد کاربران همزمان
- تعداد ماشینهای مجازی
- محدودیت لایسنس
- نیاز به پردازنده دوم
- میزان مصرف برق
- امکان ارتقا در آینده
گاهی استفاده از یک پردازنده قدرتمند بهجای دو پردازنده ضعیفتر، مصرف برق و هزینه لایسنس را کاهش میدهد. در مقابل، برخی پروژهها به کانالهای حافظه، اسلاتهای PCIe یا ظرفیت پردازشی هر دو پردازنده نیاز دارند.
خرید پردازنده صرفاً بر اساس تعداد هسته میتواند باعث افزایش هزینه بدون بهبود محسوس عملکرد شود.
مقدار و نوع رم موردنیاز
کمبود رم یکی از دلایل اصلی کاهش سرعت سرورها است. هنگامی که حافظه کافی نباشد، سیستمعامل بخشی از اطلاعات را روی فضای ذخیرهسازی جابهجا میکند. این فرایند حتی با SSD نیز از دسترسی مستقیم به RAM کندتر است.
مقدار حافظه باید بر اساس نرمافزار، تعداد کاربران و برنامه توسعه انتخاب شود. برای مجازیسازی نیز باید مجموع رم ماشینهای مجازی، حافظه موردنیاز Hypervisor و ظرفیت رزرو محاسبه شود.
در سرورهای سازمانی معمولاً از رم ECC استفاده میشود. این حافظه میتواند برخی خطاها را شناسایی و اصلاح کند و احتمال خرابی داده یا توقف ناگهانی سیستم را کاهش دهد.
پرکردن تمام اسلاتهای رم با ماژولهای کمظرفیت نیز ممکن است در آینده مشکل ایجاد کند. اگر سرور ظرفیت ارتقا نداشته باشد، برای افزایش حافظه باید ماژولهای قبلی تعویض شوند.

نوع رم، سرعت، ظرفیت ماژول، تعداد Rank و نحوه چینش حافظه همگی بر قیمت و عملکرد تأثیر دارند.
هارد، SSD یا NVMe؛ کدام اقتصادیتر است؟
فضای ذخیرهسازی یکی دیگر از عوامل مهم قیمت سرور است. انتخاب میان HDD، SSD و NVMe باید بر اساس حجم، سرعت و میزان نوشتن انجام شود.
هاردهای مکانیکی ظرفیت بالا و قیمت کمتری دارند. این درایوها برای آرشیو، ذخیره فایلهای حجیم، تصاویر دوربین مداربسته و نسخههای پشتیبان مناسب هستند.
SSDها تأخیر کمتر و سرعت بیشتری ارائه میدهند. آنها برای سیستمعامل، نرمافزارها، دیتابیس و ماشینهای مجازی گزینه مناسبی محسوب میشوند.
درایوهای NVMe نیز مستقیماً از رابط PCIe استفاده میکنند و برای دیتابیسهای پرتراکنش، مجازیسازی سنگین و پردازش سریع اطلاعات کاربرد دارند.
در بسیاری از پروژهها، استفاده ترکیبی بهترین نتیجه را ایجاد میکند:
- SSD برای سیستمعامل
- SSD یا NVMe برای دیتابیس و ماشینهای مجازی
- HDD پرظرفیت برای آرشیو
- فضای مستقل برای بکاپ
هنگام انتخاب SSD سرور باید علاوه بر ظرفیت، به نوع رابط، میزان تحمل نوشتن، Firmware، سازگاری و نوع کاربری Read Intensive یا Mixed Use توجه کرد. استفاده از SSD دسکتاپ در محیط سازمانی ممکن است هزینه اولیه را کاهش دهد، اما برای نوشتن سنگین و فعالیت شبانهروزی الزاماً مناسب نیست.
هزینه RAID و حفاظت از اطلاعات
RAID با ترکیب چند درایو میتواند سرعت، ظرفیت یا تحمل خرابی را افزایش دهد. سطح RAID بر تعداد درایوها و ظرفیت مفید اثر میگذارد.
هزینه برق و خنکسازی
مصرف برق یکی از هزینههای پنهان سرور است. یک سرور ممکن است شبانهروز روشن باشد و علاوه بر برق مستقیم، برای خنکسازی نیز انرژی مصرف کند.
در مقابل، سرور استوک قیمت پایینتری دارد و میتواند امکانات سازمانی مناسبی ارائه دهد. برای فایلسرور، حسابداری، بکاپ، آزمایشگاه، سیستم نظارتی و مجازیسازی سبک تا متوسط، یک سرور استوک سالم ممکن است کاملاً پاسخگو باشد.
در زمان خرید سرور استوک باید سلامت مادربرد، پاورها، فنها، حافظه، کنترلر RAID، درایوها و Firmware بررسی شود. گزارش خطاهای سختافزاری و مدت ضمانت نیز اهمیت زیادی دارد.
آخرین مطالب بخش معرفی سایت
- وقتی نصب کولر ثابت ممکن نیست؛ کولر گازی پرتابل چه زمانی انتخاب مناسبی است؟
- راهنمای انتخاب کفپوش مهدکودک؛ ایمنی، دوام و راحتی کودکان
- کدام ظروف پذیرایی برای جهیزیه واقعاً ضروری نیستند؟
- راهنمای خرید دریچه کنافی و دریچه بازدید داکت اسپلیت برای ساختمانهای مدرن
- میکروسمنت چیست؟ معرفی ترندترین متریالهای ساختمانی مدرن














