علت نوسان برق منزل چیست؟ چه خطراتی به همراه دارد؟

دلایل مختلفی برای نوسان برق منزل وجود دارد و ممکن است همه ما در طول شبانه‌روز با این مشکل روبه‌رو شویم. با شناخت علت‌های نوسان برق و روش‌های برطرف کردن آن، می‌توانیم تا حد زیادی از آسیب‌های احتمالی جلوگیری کنیم. در این مطلب، دلیل نوسان برق منزل، خطرات آن و روش‌های پیشگیری و رفع این مشکل را بررسی خواهیم کرد. 

دلایل ایجاد نوسانات برق

دلایل مختلفی می‌توانند باعث نوسان برق شوند. قاعدتاً برای رفع نوسان برق منزل ابتدا باید علت آن را پیدا کنید. گاهی مشکل از شبکه برق شهری است و در برخی موارد، سیم‌کشی ساختمان یا استفاده هم‌زمان از چند وسیله پرمصرف باعث ایجاد نوسان می‌شود. در ادامه، مهم‌ترین دلایل این مشکل را بررسی می‌کنیم:

خیس شدن سیم‌های برق ساختمان

گاهی نوسان برق به دلیل سیم و کابل‌هایی است که دچار رطوبت شده یا خیس هستند. این شرایط ممکن است در اثر نشتی آب، ترکیدگی لوله‌ها یا بارندگی و شرایط جوی نامناسب به وجود بیاید. نفوذ رطوبت به سیم‌کشی می‌تواند باعث ایجاد اتصالی و اختلال در جریان برق شود و در نتیجه، نوسان ولتاژ را به دنبال داشته باشد.

تغییرات لحظه‌ای تولید برق در نیروگاه‌ها

یکی دیگر از دلایل نوسان برق، تغییرات لحظه‌ای در میزان تولید یا توزیع برق نیروگاه‌هاست. افت یا افزایش ناگهانی تولید برق می‌تواند باعث ایجاد تغییراتی در شبکه شده و این تغییرات روی ولتاژ برق منازل نیز تأثیر بگذارد. در چنین شرایطی، نوسان معمولاً به عوامل داخلی ساختمان ارتباطی نداشته و ممکن است چندین خانه یا حتی یک منطقه را تحت تأثیر قرار دهد.

اتصالی و خرابی سیم‌های برق

استفاده از سیم‌ها و کابل‌های غیراستاندارد، فرسوده یا بی‌کیفیت احتمال بروز نوسان برق را افزایش می‌دهد. وارد شدن بار الکتریکی بیش از ظرفیت سیم‌کشی نیز باعث داغ شدن سیم‌ها، اتصالی و اختلال در جریان برق خواهد شد. در صورت مشاهده چنین مشکلی، باید حتماً بررسی سیم‌کشی توسط متخصص انجام شود.

استفاده از وسایل برقی با میزان مصرف بالا

مصرف بیش از حد برق عامل دیگر نوسانات برق است. اگر چند وسیله پرمصرف مانند کولر، ماشین لباسشویی، ظرفشویی یا وسایل گرمایشی را به صورت هم‌زمان روشن کنید، فشار بیشتری به مدار برق وارد می‌شود. این مسئله به ‌خصوص در ساعات اوج مصرف بیشتر حس می‌شود.

ایراد در ترانس‌های برق

اگر ترانس دچار مشکل شده یا میزان بار وارد شده به آن از ظرفیتش بیشتر باشد، ممکن است عملکرد شبکه دچار اختلال شود. در این شرایط، افت یا افزایش ولتاژ به صورت نوسان برق در منازل مشاهده می‌شود.

عوامل طبیعی

در نهایت، گاهی نوسان برق به دلیل عوامل طبیعی مانند رعدوبرق، طوفان و بارندگی شدید اتفاق می‌افتد. رعدوبرق بار الکتریکی بسیار زیادی ایجاد کرده و در صورت نبود تجهیزات حفاظتی مناسب، به شبکه برق یا وسایل متصل به آن آسیب می‌رساند.

خطراتی که نوسان برق ایجاد می‌کند

نوسانات برق می‌توانند پیامدهای جدی و گاهی جبران‌ناپذیری برای وسایل برقی و حتی زندگی روزمره ما داشته باشند. به همین دلیل، شناخت علت نوسان برق در منزل و پیدا کردن راهکار مناسب برای جلوگیری یا کنترل آن اهمیت زیادی دارد. مهم‌ترین خطرات نوسان برق عبارت‌اند از:

• نوسان مداوم برق روی قطعات داخلی لوازم خانگی برقی اثرات جدی می‌گذارد. گاهی تعمیر یا تعویض این قطعات نیاز به هزینه خیلی زیاد دارد. استفاده از یک محافظ برق می‌تواند گزینه خوبی برای جلوگیری از این مشکل باشد.
• افزایش یا کاهش شدید ولتاژ نیز می‌تواند به بردهای الکترونیکی و قطعات حساس وسایلی مانند تلویزیون، یخچال، کامپیوتر و ماشین لباسشویی آسیب برساند.
• نوسان شدید و مداوم برق باعث افزایش جریان و داغ شدن سیم‌ها شده و حتی گاهی آتش‌سوزی را به دنبال داشته باشد.
• دوربین‌ها، دزدگیرها و درب‌های برقی ممکن است بر اثر قطع و وصل مداوم برق از کار بیفتند.
• نوسانات برق باعث خراب شدن و سوختن لامپ‌های LED می‌شوند.
• نوسانات برق و قطعی آن می‌توانند زندگی روزمره را مختل کنند. چرا که روی وسایلی مثل آسانسور، سیستم‌های سرمایشی و گرمایشی و سایر تجهیزات نیز اثر می‌گذارند.

چگونه بفهمیم نوسان برق از داخل خانه است یا شبکه؟

یکی از مهم‌ترین نکات هنگام بررسی نوسان برق، تشخیص منبع آن است. اگر فقط یک وسیله یا یک بخش از ساختمان دچار قطع و وصل یا افت عملکرد می‌شود، احتمال دارد مشکل به همان مدار، پریز، دوشاخه یا سیم‌کشی مربوط باشد. اما اگر هم‌زمان چراغ‌های چند اتاق کم‌نور و پرنور می‌شوند یا وسایل مختلف در بخش‌های متفاوت خانه دچار اختلال هستند، احتمال وجود مشکل در شبکۀ برق یا ورودی ساختمان بیشتر است. برای بررسی اولیه می‌توانید به چند نشانه توجه کنید.

• نوسان فقط در یک پریز: احتمال وجود مشکل در پریز، دوشاخه یا مدار همان بخش بیشتر است.
• نوسان در چند قسمت خانه: ممکن است مشکل از سیم‌کشی اصلی، تابلو برق یا ورودی ساختمان باشد.
• هم‌زمانی نوسان با روشن شدن وسیلۀ پرمصرف: روشن شدن کولر، بخاری برقی یا سایر تجهیزات پرمصرف می‌تواند ضعف مدار یا افت ولتاژ را آشکار کند.
• نوسان هم‌زمان در چند خانه: اگر همسایه‌ها نیز با همین مشکل مواجه باشند، احتمالاً منشأ نوسان خارج از واحد شماست.

پاور استیشن، راهکاری مناسب برای محافظت از وسایل برقی شما

همیشه رفع نوسان برق منزل ساده نیست؛ زیرا در برخی موارد، مشکل از شبکه برق شهری یا تجهیزات خارج از ساختمان است. بااین‌حال، می‌توانید با استفاده از تجهیزات مناسب، از وسایل برقی در برابر برخی آسیب‌های ناشی از نوسان یا قطعی برق محافظت کنید. مثلاً برای کنترل ولتاژ، تجهیزاتی مانند استابلایزر می‌توانند کاربرد داشته باشند. از طرف دیگر، تجهیزات تأمین برق پشتیبان مانند پاور استیشن برای تأمین برق برخی وسایل ضروری در زمان قطعی برق کاربرد دارند.

در تکنولایف تعداد زیادی از این محصولات که توسط برندهای مختلف تولید شده‌اند وجود دارد و در این بین می‌توانیم به پاور استیشن تسکو، انکر، سانتک و پاورلوجی اشاره کنیم. این محصولات با قیمت بسیار مناسبی در تکنولایف به فروش می‌رسند و امکان مقایسه بین آن‌ها را نیز خواهید داشت.