آبیاری دیوار سبز طبیعی؛ روشها، تجهیزات و نکات مهم نگهداری
- 26 مهر 1405
- معرفی سایت
- 0 نظر
- روناک محمدی
راهنمای جامع آبیاری دیوار سبز طبیعی
گیاهان بهکار رفته در دیوار سبز، برای رشد سالم، بهموقع و متناسب با نیاز خود، به یک برنامه آبیاری منظم نیاز دارند. باید توجه داشت که آبیاری بیش از حد و کمآبی، هر دو برای سلامت گیاه مضر بوده و میتوانند به آن آسیب برسانند.

نحوه عملکرد سیستم آبیاری دیوار سبز
در برخی پروژهها، گرین وال به یک مخزن آب مجهز میشود. این حالت زمانی پیش میآید که در محل اجرای دیوار سبز در تهران، پیشبینی لازم برای ورودی و خروجی آب صورت نگرفته باشد؛ برای نمونه، ساختمانی که سالها از بهرهبرداری آن میگذرد و اکنون تصمیم به افزودن دیوار سبز در بخشی از آن گرفته شده، اما مسیر ورود و خروج آب در آن مکان تعبیه نشده است.
این مخزن بهصورت دورهای و بهکمک شلنگ یا بهروش دستی از آب پر میشود. یک پمپ کفکش درون مخزن قرار میگیرد که با فعال شدن آن، آب به بخش بالایی گرین وال هدایت شده و فرآیند آبیاری گیاهان انجام میشود.
نحوه توزیع آب به این صورت است که یا یک لاین آبیاری مجهز به چندین نازل در بالاترین نقطه دیوار تعبیه میشود. در این روش، آب پس از خروج از نازلها، در صورت وجود بستر پارچهای، بهصورت موئینگی در تمام زیرساخت نفوذ کرده و آن را مرطوب میکند؛ ریشه گیاهان نیز رطوبت مورد نیاز خود را از این بستر دریافت مینمایند.
در صورتی که در محل اجرای پروژه، از ابتدا زهکش و مسیر خروجی آب (درین) در پایین دیوار پیشبینی شده باشد، کافی است سیستم آبیاری با یک شیر برقی به دیوار سبز متصل شود. آب مازاد نیز از طریق زهکش به درین خروجی هدایت شده و بدینترتیب، چرخه آبیاری کامل میگردد.

سیستمهای آبیاری دیوار سبز (گرین وال)
برای بررسی انواع سیستمهای آبیاری دیوار سبز، میتوان گفت که اساس کار بر پایه آبیاری قطرهای استوار است. در این روش، از لولههای پلیاتیلن مخصوص و نازلهای ویژهای استفاده میشود که امکان آبیاری منظم و کنترلشده را فراهم میکنند.
چنانچه بستر دیوار از نوع پارچهای باشد، رطوبت بهصورت موئینگی جذب شده و به بگهای حاوی گیاهان منتقل میگردد. در مقابل، اگر ساختار دیوار از نوع باکسی (جعبهای) باشد، آب بهصورت باکسبهباکس منتقل شده و گیاهان تا پایینترین نقطه دیوار آبیاری میشوند.
ممکن است به دلیل محدودیتهای اجرایی یا بنا به درخواست کارفرما، سیستم آبیاری هوشمند کنار گذاشته شود و فرد مایل به آبیاری دستی باشد. در این حالت نیز توصیه میگردد که همچنان از زیرساخت آبیاری قطرهای استفاده شود و صرفاً باز و بسته کردن شیر آب ورودی به سیستم، بهصورت دستی انجام گیرد.
اجزای سیستم آبیاری دیوار سبز
1-یک منبع یا مخزن آب اختصاصی است که آب مورد نیاز گرین وال در آن نگهداری میشود.
2-پمپ یا موتور پمپ مخصوصی است که آب را با فشار کافی از مخزن به سمت دیوار سبز هدایت میکند. این پمپ میتواند بهصورت خشک (بیرون از آب) یا بهروش غرقآبی (مستغرق در مخزن) مورد استفاده قرار گیرد.
3-در شرایطی که از پمپ اختصاصی استفاده میشود، وجود یک فیلتر در مسیر خروجی آن ضروری است. این فیلتر از ورود املاح، ذرات معلق و هرگونه ناخالصی احتمالی موجود در آب مخزن به لولهها جلوگیری کرده و مانع گرفتگی مسیرهای آبیاری میشود.
4-آب از طریق لولههای مخصوص، که عموماً از جنس پلیاتیلن هستند، در سطح گرین وال توزیع میشود.
5-مهمترین جزء سیستم یعنی نازلها (قطرهچکانها) قرار دارند. نازلها میتوانند از نوع دبی ثابت یا دبی متغیر باشند. برای دیوارهای سبز، استفاده از نازلهای دبی ثابت توصیه میشود، چرا که امکان مدیریت منظم آبیاری را فراهم کرده و آب را بهطور یکسان و کافی در اختیار تمام گیاهان، در یک بازه زمانی مشخص، قرار میدهند.
شایان ذکر است که کل این مجموعه (اعم از منبع، پمپ، لولهها و نازلها) قابلیت خودکارسازی دارد. بدین منظور، یک تایمر یا کنترلر در مسیر پمپ (چه از نوع خشک و چه غرقآبی) قرار میگیرد. با توجه به نیاز آبی دقیق دیوار سبز، میتوان دستورات لازم را به کنترلر اعمال کرد تا پمپ در روزهای مشخصی از هفته، در ساعتی معین و برای مدت زمان از پیش تعیینشده روشن و خاموش شود.

میزان آبیاری دیوار سبز
1-نوع گیاه بهکار رفته در گرین وال است. همچنین، ماهیت گیاه از منظر آبدوست بودن یا مقاوم بودن به کمآبی بسیار حائز اهمیت است. برای نمونه، گیاهان ساکولنت (گوشتی) با دارا بودن برگهای ضخیم و ذخیرهسازی آب در بافت خود، مقاومت بالایی در برابر کمآبی دارند و نیاز آبی آنها چندان زیاد نیست. در مقابل، گیاهان آبدوستی نظیر سرخس، به آبیاری منظم و پیوسته نیاز دارند و تأخیر در رسیدن آب میتواند به سرعت موجب پژمردگی و آسیب جدی به آنها شود.
2-شرایط آب و هوایی منطقهای است که دیوار سبز در آن اجرا شده است. اگر گرین وال از نوع داخلی باشد، از آنجایی که دمای فضای داخلی ساختمان معمولاً در محدوده دمای آسایش و تحت کنترل قرار دارد، تغییرات چندانی در نیاز آبی گیاهان در نقاط مختلف جغرافیایی مشاهده نمیشود. چنانچه دیوار سبز در فضای باز (Outdoor) اجرا شود، شرایط اقلیمی به شدت بر میزان آبیاری اثر میگذارد. عواملی همچون نرخ تبخیر آب، شدت و مدت تابش نور خورشید بر سطح گرین وال و گیاهان، همگی از جمله متغیرهایی هستند که نیاز آبی را به طور قابل توجهی افزایش میدهند.
با توجه به تغییرات دما و میزان رطوبت موجود در هوا در فصلهای بهار، تابستان، پاییز و زمستان، میزان آب مورد نیاز گیاهان نیز متغیر خواهد بود.
نکات کلیدی در آبیاری دیوار سبز برای نگهداری بهینه
نخستین و اساسیترین نکته، تنظیم صحیح سیستم آبیاری است؛ چه از نظر دبی آب ورودی به هر گیاه و چه از لحاظ مدت و زمانبندی آبیاری کل دیوار سبز.
ممکن است به مرور زمان، املاح و ذرات معلق ناشی از کیفیت آب (همچون آهک و گچ) موجب گرفتگی لولههای آبیاری قطرهای یا نازلهای دبی ثابت شوند. چنانچه نازلی دچار گرفتگی یا هرگونه مشکل عملکردی باشد، رفع آن در همان زمان ضروری است تا از آسیب به گیاهان جلوگیری شود.
همچنین بررسی سیستم درین (خروجی) و ساعت فرمان (تایمر) از دیگر اقدامات ضروری در بازرسیهای دورهای محسوب میشود. ممکن است باتری تایمر به پایان رسیده باشد، تنظیمات آن به هم ریخته باشد و یا لولهها و اتصالات سیستم آبیاری از محل خود جابهجا شده باشند.
نگهداری سیستم آبیاری دیوار سبز
در هر نوبت بازدید، فیلتر تعبیهشده در مسیر خروجی پمپ باید بهطور کامل باز شده و شسته شود و هرگونه ذرات و ضایعات تجمعیافته در آن بهطور کامل برطرف گردد.
همچنین لازم است کلیۀ اتصالات از جمله زانوها، سهراهیها و نقاط اتصال نازلها بهدقت بررسی شوند.
در نهایت، چنانچه در حین بازرسی، نازلی آسیبدیده، لولهای معیوب یا هر بخشی از سیستم نیازمند تعمیر یا تعویض تشخیص داده شود، باید سریعاً نسبت به رفع آن اقدام گردد تا اختلالی در روند آبیاری گیاهان و ماندگاری دیوار سبز ایجاد نشود.













