چند جلسه لیزر برای لک صورت لازم است؟ تعداد جلسات و زمان دیدن نتیجه

پیش از شروع درمان، بیشتر افراد می‌خواهند بدانند چند جلسه لیزر برای لک صورت لازم است و نتیجه را چه زمانی می‌توانند ببینند. پاسخ برای همه یکسان نیست: بعضی لک‌های آفتابی با یک یا دو جلسه کمرنگ می‌شوند، اما ملاسما معمولاً به برنامه‌ای طولانی‌تر و ترکیبی نیاز دارد و حتی پس از بهبود هم ممکن است برگردد. لک‌ های قهوه ‌ای صورت یک مشکل واحد نیستند. لک آفتابی، کک‌ و مک، لک پس از جوش و ملاسما هر کدام علت و رفتار متفاوتی دارند؛ به همین دلیل تعداد جلسات، فاصله‌ی بین آن‌ها و حتی انتخاب دستگاه برای هر کدام فرق می‌کند.

تعداد جلسات لیزر برای هر نوع لک صورت

لک‌های آفتابی و کک‌ومک

این دو گروه معمولاً بهترین پاسخ را به لیزر می‌دهند، چون رنگ دانه‌ ی آن‌ها سطحی‌تر و مشخص‌تر است. لیزرهای کیو سوئیچ (Q-Switched) انرژی را در پالس‌هایی بسیار کوتاه به رنگدانه می‌رسانند و در بسیاری از موارد یک یا دو جلسه کافی است. نتیجه اما دائمی نیست؛ اگر پوست دوباره بدون محافظت در معرض آفتاب قرار بگیرد، رنگدانه می‌تواند برگردد.

لک‌های پس از جوش

تیرگی‌هایی که پس از التهاب یا جوش به جا می‌مانند، قهوه‌ای یا قرمز مایل به قهوه‌ای هستند. بسیاری از آن‌ها با محافظت از آفتاب و مراقبت‌های موضعی به‌تدریج کمرنگ می‌شوند و همیشه به لیزر نیاز ندارند. پزشک معمولاً پیش از پیشنهاد لیزر بررسی می‌کند که جوش‌ها فعال هستند یا نه، زیرا لیزر روی پوست ملتهب می‌تواند خودش به لک تازه منجر شود.

ملاسما

ملاسما به عوامل هورمونی و آفتاب وابسته است و رنگدانه‌ی آن گاهی در لایه‌های عمیق‌تر پوست قرار دارد. بر پایه‌ی مرجع پوست‌شناسی DermNet NZ، نوع سطحی (اپیدرمی) معمولاً پاسخ خوبی می‌دهد، نوع عمقی بیشتر مقاوم است و نوع ترکیبی بهبود نسبی نشان می‌دهد. پایه‌ی درمان، ضدآفتاب پرمحافظت (ترجیحاً SPF 50 به بالا و حاوی اکسید آهن) و داروهای موضعی ترکیبی است که پزشک تجویز می‌کند.

چه عواملی تعداد جلسات لیزر لک صورت را تعیین می‌کنند؟

حتی دو نفر با لک‌هایی که ظاهراً مشابه‌اند، ممکن است به تعداد جلسات متفاوتی نیاز پیدا کنند. چهار عامل بیشترین نقش را دارند:

• عمق رنگ دانه: لک‌های سطحی سریع‌تر پاسخ می‌دهند؛ رنگدانه‌ی عمقی یا ترکیبی کندتر و ناقص‌تر بهبود می‌یابد.
• رنگ پوست: در پوست‌های تیره‌تر خطر تیره یا روشن شدن ناخواسته‌ی پوست پس از لیزر بیشتر است. پزشک ناچار است تنظیمات دستگاه را محتاطانه‌تر انتخاب کند و گاهی درمان را در جلسات بیشتری پیش ببرد.
• نوع دستگاه: بعضی دستگاه‌ها رنگدانه را هدف می‌گیرند، مثل کیو سوئیچ و پیکوسکند؛ بعضی دیگر بافت پوست را بازسازی می‌کنند، مثل CO2 فرکشنال. انتخاب باید بر اساس علت لک باشد، نه شهرت یا قدرت دستگاه.
• واکنش پوست: پاسخ افراد به درمان یکسان نیست. پزشک پس از هر جلسه نتیجه را می‌سنجد و در صورت نیاز روش را تغییر می‌دهد؛ افزودن جلسه بدون ارزیابی نتیجه‌ی قبلی لزوماً به نتیجه‌ی بهتر نمی‌انجامد.

فاصله‌ی بین جلسات لیزر لک صورت چقدر است؟

فاصله‌ی جلسات به دستگاه و شدت درمان بستگی دارد و از چند هفته تا حدود دو ماه متغیر است. برای نمونه، انجمن جراحی پوست آمریکا (ASDS) برای درمان لک‌های آفتابی و کک‌ومک فاصله‌ی دو تا سه هفته را ذکر می‌کند، در حالی که برای لیزر CO2 فرکشنال در بعضی پروتکل‌ها این فاصله حدود ۴۵ تا ۶۰ روز است، چون پوست زمان بیشتری برای ترمیم لازم دارد. کوتاه کردن فاصله برای دیدن سریع‌تر نتیجه، یکی از رایج‌ترین اشتباهات است. پوستی که هنوز در حال ترمیم است اگر دوباره تحت درمان قرار بگیرد، دچار التهاب می‌شود و این التهاب خودش می‌تواند لک تازه ایجاد کند. پیش از هر جلسه‌ی بعد، واکنش پوست به جلسه‌ی قبل باید بررسی شود.

نتیجه‌ی لیزر لک صورت چه زمانی دیده می‌شود؟

پس از لیزرهای هدف‌گیر رنگدانه، لک ممکن است برای چند روز تیره‌تر به نظر برسد و پوسته بریزد. بر اساس ASDS، دوره‌ی بهبودی لیزرهای کیو سوئیچ حدود یک هفته است. بنابراین دیدن لکی پررنگ‌تر در روزهای اول بخشی از روند معمول است و نباید با شکست درمان اشتباه گرفته شود. پس از CO2 فرکشنال، پوست حدود چهار تا پنج روز قرمز و متورم است و سپس پوسته‌ریزی خفیفی دیده می‌شود؛ نتیجه‌ی کامل معمولاً حدود شش هفته بعد آشکار می‌شود. برای ارزیابی واقعی نتیجه باید صبر کرد تا دوره‌ی ترمیم تمام شود، نه اینکه چند روز پس از جلسه قضاوت کرد.

آیا دستگاه لیزر CO2 فرکشنال برای لک صورت مناسب است؟

دستگاه لیزر CO2 فرکشنال بیشتر برای بهبود بافت پوست به کار می‌رود: جای جوش و بعضی اسکارها، خطوط ریز، چین‌وچروک و آسیب ناشی از آفتاب. این دستگاه ستون‌های بسیار ریز و کنترل‌شده‌ای از بافت پوست را تبخیر می‌کند و همین آسیب هدفمند، فرایند ترمیم و تولید کلاژن را تحریک می‌کند.

با این حال، برای لکی که صرفاً از تجمع رنگدانه ایجاد شده، معمولاً روش‌هایی که اختصاصاً رنگدانه را هدف می‌گیرند مناسب‌ترند. CO2 فرکشنال در پوست مستعد می‌تواند خودش التهاب و تیرگی پس از درمان ایجاد کند؛ به همین دلیل در پوست‌های تیره‌تر یا در کسانی که مشکل رنگدانه‌ای دارند، پزشک گاهی پیش از درمان یک ترکیب روشن‌کننده تجویز می‌کند. این دستگاه در بارداری و برخی شرایط دیگر، از جمله سابقه‌ی کلوئید، تبخال فعال و مصرف ایزوترتینوئین، توصیه نمی‌شود. بنابراین پیش از انتخاب دستگاه باید مشخص شود هدف اصلی چیست: رفع لک، بهبود جای جوش، کاهش چین‌وچروک یا ترکیبی از این‌ها. تعداد جلسات و فاصله‌ی بین آن‌ها هم بر همین اساس تعیین می‌شود.

چگونه ماندگاری نتیجه‌ی لیزر لک صورت را بیشتر کنیم؟

لیزر رنگدانه را کمرنگ می‌کند، اما عامل بازگشت آن را از بین نمی‌برد. مهم‌ترین عامل، آفتاب است.

• ضد آفتاب روزانه: هر روز از ضدآفتاب با طیف حفاظتی گسترده و SPF بالا استفاده کنید و در فضای باز، مطابق دستور محصول، آن را تمدید کنید.
• دوری از آفتاب مستقیم: پیش و پس از درمان از آفتاب شدید پرهیز کنید. ASDS برای لیزرهای فرکشنال حدود دو هفته پیش از درمان و چهار هفته پس از آن را توصیه می‌کند؛ مدت دقیق را پزشک شما تعیین می‌کند.
• مراقبت پس از لیزر: از محصولات ملایم و مرطوب‌کننده‌ی توصیه‌شده استفاده کنید و تا ترمیم کامل پوست، بدون تأیید پزشک از لایه‌بردار یا مواد تحریک‌کننده استفاده نکنید.
• پیگیری علت لک: اگر لک‌ها به عوامل هورمونی یا بیماری پوستی مرتبط باشند، کنترل بلندمدت آن‌ها به درمان‌های تکمیلی نیاز دارد.

جمع ‌بندی

تعداد جلسات لیزر لک صورت از یک یا دو جلسه برای بعضی لک‌های آفتابی تا برنامه‌ای طولانی‌مدت و ترکیبی برای ملاسما فرق می‌کند. پیش از شمردن جلسات، مهم‌ترین قدم تشخیص درست نوع لک است؛ چون انتخاب دستگاه، فاصله‌ی جلسات و حتی تصمیم به انجام لیزر به آن بستگی دارد. بدون محافظت روزانه از آفتاب، هر نتیجه‌ای موقتی خواهد بود. بنابراین پیش از شروع درمان، لک خود را نزد متخصص پوست معاینه کنید.

منبع: کندوطب، مرجع تخصصی تجهیزات پزشکی و زیبایی